ร้านสุนทรภู่, แกลง
ร้านสุนทรภู่, แกลง

แกลงเมื่อก่อน

ความรู้เรื่องเมืองแกลงของฉัน เทียบเท่ากับหางอึ่งที่ฟักตัวอยู่ในท้องแม่ เคยได้ยินชื่อเมืองแกลงก็จากนิราศเมืองแกลง สุนทรภู่ นอกจากนั้น ไม่รู้อะไรเลย สะกดชื่อเมืองยังสะกดว่า “แกรง” เสียด้วยซ้ำ เพื่อไม่ให้ความไม่รู้เกาะกินกบาลนานเกินไป ฉันจึงเริ่มต้นจากคำสืบค้น คือคำว่า แกลง คำนี้เป็นภาษาชอง...อ่ะ งงละซิ แล้วชองเป็นใคร แล้วสามย่านกับแกลงนี่เป็นเมืองเดียวกันไหม มะ...มาหาคำตอบกัน

 

ก่อนจะรู้จักเมืองแกลง มารู้จักภาพที่ใหญ่กว่าของเมืองกันก่อน เมืองแกลงนั้นตั้งอยู่ในจังหวัดระยอง ทางตะวันออกของประเทศ ชื่อของระยอง ก็สันนิษฐานว่า มาจากภาษาชองเช่นเดียวกับคำว่า เพ แกลง ชะเมา เลง พระยาอนุมานราชธน จัดกลุ่มชาวชอง อยู่ในกลุ่มของสายตระกูล มอญ-เขมร สันนิษฐานว่าย้ายถิ่นฐานมาตั้งรกรากบริเวณชายทะเลภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศไทยมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย มีความชำนาญในการใช้ชีวิตอยู่ในป่าเขาลำเนาไพร ชาวชองมีภาษาพูดเป็นของตัวเอง ส่วนภาษาเขียนนั้นก็ถูกกลืนไปตามระเบียบ ชาวเขมรเรียกพวกชองว่า “เปอร์” แต่พวกเขาเรียกตัวเองว่า “ทัมรีด” หรือ “ซำเร” สันนิษฐานว่าพ่อของสุนทรภู่ก็น่าจะเป็นชาวชองด้วย ชาวชองก็เหมือนชนเผ่าโบราณทั่วไป ที่ค่อยๆถูกกลืนไปตามระบบรัฐชาติ ในเวลานี้ ก็หลงเหลืออยู่บ้าง อยู่กันเป็นชุมชนเล็กๆ แต่ของอร่อยที่ชาวชองเขาฝากไว้ให้ คือ เมนูอาหารป่าทั้งหลาย และสมุนไพรอย่าง กระวาน ลูกสำรอง ดอกแดง

 

ตามประวัติศาสตร์แล้ว เมืองระยองเมื่อก่อนขึ้นกับมลฑลจันทบุรี ซึ่งมีทั้งหมดสี่เมืองคือ เมืองจันทบุรี เมืองระยอง เมืองตราด และเมืองประจันตศรีเขต หรือเกาะกง ซึ่งเสียให้ฝรั่งเศสไปในสมัยรัชกาลที่ 5 เมืองแกลงเมื่อก่อนขึ้นอยู่กับเมืองจันทบุรี แต่ด้วยห่างไกลจากตัวเมืองจันทบุรี ตอนหลังจึงย้ายมาขึ้นกับเมืองระยอง ในปี พ.ศ. 2451 เปลี่ยนชื่อจากเมืองแกลงเป็นอำเภอแกลง โดยมี หลวงแกลงแกล้วกล้า (ศรี บุญศิริ) เป็นนายอำเภอคนแรก แต่เดิมเมืองแกลงนั้นตั้งอยู่ที่บ้านแหลมสน ซึ่งในเวลานั้นมีกองกำลังทหารเรือตั้งอยู่ พอกองทหารเรือย้ายไปอยู่ที่อื่น อำเภอเมืองแกลงก็ย้ายมาที่ บ้านหนองโพลงแหลมเมือง ตำบลปากน้ำประแสร์  จากนั้นก็ย้ายมาอยู่ที่บ้านทางเกวียน  แล้วก็ย้ายอีกครั้งมาที่บ้านสามย่านจนถึงปัจจุบัน 

ร้านสุนทรภู่, แกลง
ร้านสุนทรภู่, แกลง
ร้านสุนทรภู่, แกลง
ร้านสุนทรภู่, แกลง